حسن حسين زاده شانه چى

214

اوضاع سياسى اجتماعى و فرهنگى شيعه در غيبت صغرى (فارسى)

خود به يكى از اين موارد اشاره مىكند . او مىگويد : خبرچين‌هاى عبيد الله بن سليمان وزير ، به او خبر دادند كه امام عليه السّلام وكيلانى دارد كه اموال شيعيان در نزد آن‌ها جمع مىشود . خبرچين‌ها نام وكيلان ، در نواحى مختلف را نيز به او اعلام كردند و وزير تصميم گرفت آن‌ها را دستگير كند ؛ اما اطرافيان وزير او را از اين كار بازداشتند و پيشنهاد نمودند تا افراد ناشناسى را همراه با اموالى به نزد ايشان بفرستد و هركدام از آن‌ها كه اموال را پذيرفت او را دستگير كنند . اين خبر پيش از آن‌كه به وكيلان امام برسد ، فرمانى از امام عليه السّلام صادر شد كه از هيچ‌كس مالى را نستانند و در اين‌باره اظهار بىاطلاعى كنند ؛ اما وكلا علت اين امر را ندانستند . روزى مردى ناشناس نزد محمد بن احمد بن جعفر قطّان آمد « 1 » و گفت : من مالى دارم و مىخواهم آن را به امام برسانم . محمد گفت : اشتباه كردى ، من چيزى در اين‌باره نمىدانم . او پيوسته اصرار مىورزيد و محمد اظهار بىاطلاعى مىنمود [ در ديدار با ديگر وكيلان نيز ] . جاسوس‌هاى وزير تلاش بسيارى به كار بستند ؛ اما وكلا به واسطهء فرمان امام امتناع و انكار مىكردند ؛ بدين ترتيب به يك نفر از وكيلان هم دست نيافتند و حيلهء آنان كارگر نشد . « 2 » واقعهء ديگرى را على بن محمد نقل مىكند . او مىگويد : فرمانى از امام عليه السّلام صادر گرديد كه براساس آن ، زيارت قبور امام كاظم و امام جواد عليه السّلام و زيارت كربلا نهى شده بود و ما علت آن را ندانستيم . پس از يك ماه وزير ، [ يكى از شيعيان ، به نام ] باقطانى را احضار نمود و به او گفت : به نزد بنى فرات و خاندان برسى برو و به ايشان بگو قبور قريش [ امام كاظم و امام جواد عليهما السّلام ] را زيارت نكنند ، زيرا خليفه دستور داده هر كس به زيارت آن‌ها برود شناسايى و دستگير شود . « 3 »

--> ( 1 ) . وى از وكيلان و دستياران سرشناس در عصر دو نائب اول بود . ( 2 ) . كلينى ، همان ، ص 440 و طبرسى ، اعلام الورى ، ج 2 ، ص 267 . ( 3 ) . كلينى ، همان ، ص 441 و مفيد ، الارشاد ، ج 2 ، ص 367 .